Voorkant_regelmaat
Rss

RegelMaat

Meer op het gebied van Bestuursrecht

Over dit tijdschrift  
Aflevering 5, 2009 Alle samenvattingen uitklappen
Artikel

De Eerste Kamer en wetgeving: geen hoofdrolspeler, maar wel de belangrijkste bijrol

Trefwoorden Eerste Kamer, directe beïnvloedingsmogelijkheden, indirecte beïnvloedingsmogelijkheden, wetgevingsproces
Auteurs Mr. R.H. van de Beeten
SamenvattingAuteursinformatie

    De Senaat concentreert zich meer op zijn kerntaak en dat brengt als vanzelf een grote aandacht mee voor aspecten van wetgeving vanuit een meer op metaniveau geformuleerde visie op wetgeving. Dat raakt het rechtssysteem als zodanig, de rechtsstatelijkheid, maar ook de uitvoerbaarheid van en het draagvlak voor wetgeving. Er liggen verschillende lijnen vanuit het verleden die de Eerste Kamer ook de komende jaren kan doortrekken, terwijl nieuwe onderwerpen zich aandienen. Gevraagd is niet louter ad-hocbeoordeling van concrete wetsvoorstellen, maar juist een samenhangende aanpak. De uitvoering van zo’n samenhangende aanpak vereist een strategische rol van de Eerste Kamer, die daarbij eerder bondgenoot van de minister van Justitie en wetgevingsdirecties kan zijn dan tegenspeler. De Senaat zal op welgekozen momenten ertoe over moeten gaan om ook de directe beïnvloedingsmiddelen van verwerping en novelle aan te wenden ter realisering van de meer strategische doelen. Op deze wijze kan van de belangrijkste bijrol in het wetgevingsproces tevens een aanzienlijke regie uitgaan.


Mr. R.H. van de Beeten
Mr. R.H. van de Beeten is sinds 2000 lid van de CDA-fractie in de Eerste Kamer. Hij is tevens lid van een advocatenmaatschap in Zevenaar. RM.AERDT@wxs.nl
Artikel

Senatu deliberante, Europam probat

Over een mogelijke speciale taak voor de Eerste Kamer bij het nationale parlementaire toezicht op de Europese Unie

Trefwoorden Eerste Kamer, EU-regelgeving, Europese regelgeving, democratisch tekort in de EU, nationale parlementen
Auteurs Prof. mr. E.C.M. Jurgens
SamenvattingAuteursinformatie

    EU-regelgeving is ook wetgeving die in Nederland bindend is. Bij de besluitvorming daarover zou de Eerste Kamer dus moeten meebeslissen.Het democratisch tekort in de EU is vooral gelegen in het feit dat er geen parlementair toezicht is op de Raad van Ministers van de EU. Wel kunnen nationale parlementen hun eigen ministers ter verantwoording roepen voor wat zij in de RvM-EU doen. Maar dat gebeurt, ook in Nederland, veel te weinig, en is niet effectief. Vooral sinds de invoering van het instemmingsrecht voor beide Kamers ter zake van optreden van Nederlandse ministers in de Derde Pijler van de EU heeft de Senaat gepoogd hierin verbetering te brengen.De Eerste Kamer zou veel consequenter deze rol moeten gaan vervullen, vooral nu de Tweede Kamer aan toezicht op de regering inzake EU-beleid geen voorrang blijkt te geven. Door een selectie van ontwerpen van EU-regelgeving aan dezelfde parlementaire procedure van beraadslaging te onderwerpen als wetsvoorstellen zou de Senaat zichtbaar kunnen maken dat het Nederlandse parlement – naast het Europees Parlement – werkt aan vermindering van het democratisch tekort.


Prof. mr. E.C.M. Jurgens
Prof. mr. E.C.M. Jurgens was van 1995 tot 2007 lid van de PvdA-fractie in de Eerste Kamer en werd in die periode eerst tweede en daarna eerste ondervoorzitter van de Eerste Kamer. ejurgens@xs4all.nl
Artikel

Drie modellen voor de Eerste Kamer

Trefwoorden Eerste Kamer, interpretatiegemeenschap, semi-autonoom sociaal veld, evenwicht van machten
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    De Eerste Kamer is een dubbelzinnig politiek instituut: soms machtig, maar meestal onzichtbaar, vaak marginaal, maar soms van beslissende betekenis. Om helderheid te krijgen worden drie modellen onderzocht die de werkzaamheid van de Eerste Kamer op hun eigen manier duiden: interpretatiegemeenschap, semi-autonoom sociaal veld en machtsevenwicht. Dit leidt tot een heroverweging van het instituut, waarbij geconstateerd wordt dat ook zonder ingrijpende staatkundige vernieuwingen gesproken kan worden van een nuttige en zinvolle instelling.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Case

Zelf wetgever worden

Trefwoorden democratisch regelgeven, transparant wetgevingsproces, wetgevings-wiki, consultatie, inbreng, participatie, initiatiefrecht
Auteurs Prof. dr. W.J.M. Voermans
SamenvattingAuteursinformatie

    Wetgevingsprocessen moeten steeds democratischer en transparanter. De vraag is of een betere inbreng en verhoogde participatie van burgers de wet ook altijd beter maakt. Daarom is het experiment dat in 2007 in Nieuw-Zeeland werd gehouden om via een zogenoemde ‘wiki’ een wet voor te bereiden, interessant. Het experiment geldt als geslaagd. Iets voor Nederland?


Prof. dr. W.J.M. Voermans
Prof. dr. W.J.M Voermans is hoogleraar Staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden en rector van de Europese Academie voor Recht en Wetgeving. w.j.m.voermans@law.leidenuniv.nl
Praktijk

Splitsen van wetsvoorstellen

Trefwoorden wetgeving, wetgevingsprocedures, verzamelwetgeving, Eerste Kamer, Raad van State
Auteurs Mr. T.C. Borman
SamenvattingAuteursinformatie

    Anders dan grondwetswijzigingsvoorstellen kunnen ‘gewone’ wetsvoorstellen in de parlementaire fase niet worden gesplitst. Als de inwerkingtredingsbepaling het toelaat, is wel een ‘materiële’ splitsing mogelijk, zoals de gang van zaken bij een recentelijk in de Eerste Kamer besproken verzamelwetsvoorstel van Justitie laat zien. ‘Formele’ splitsing is wel mogelijk na advisering door de Raad van State en vóór indiening bij de Tweede Kamer. Dat gebeurde in 1989 bij een wijziging van de Mediawet en zeer onlangs, op advies van de Raad van State, bij een wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering over de herziening ten voordele en de herziening ten nadele.


Mr. T.C. Borman
Mr. T.C. Borman is werkzaam bij de directie Wetgeving van het ministerie van Justitie en is redacteur van RegelMaat. t.c.borman@minjus.nl