Zoekresultaat: 63 artikelen

x
Artikel

Access_open Detentie en autonomie

Over de psychologische basis van vrijwillig handelen en ­zelfredzaamheid

Tijdschrift PROCES, Aflevering 6 2021
Trefwoorden Detentie, Autonomie, Zelfredzaamheid, Sense of agency
Auteurs Josi Driessen, Renske Potgieter, Anja Dirkzwager e.a.
SamenvattingAuteursinformatie

    Life in prison goes hand in hand with far-reaching restrictions in the personal autonomy of offenders. Lack of personal autonomy and the coercion to perform certain actions disrupt the ‘normal’ intrinsic experiences of voluntary action (i.e. sense of agency). Disturbances in the neurocognitive basis of voluntary action have a number of clear effects on human functioning, including self-reliance. This paper provides a first analysis of the relationship between personal autonomy and the intrinsic experience of voluntary action, and how this may be the key to understanding how freedom restrictions in detention can reduce self-reliance.


Josi Driessen
Dr. J.M.A. Driessen is onderzoeker (postdoc) bij de afdeling Social Health & Organisational Psychology aan de Universiteit Utrecht.

Renske Potgieter
R.H. Potgieter, MSc is projectsecretaris bij het RIEC Amsterdam-Amstelland.

Anja Dirkzwager
Dr. A.J.E. Dirkzwager is senior onderzoeker bij het Nederlands Studiecentrum voor Criminaliteit en Rechtshandhaving.

Joke Harte
Prof. dr. J.M. Harte is hoogleraar bij de afdeling Strafrecht en Criminologie van de Vrije Universiteit Amsterdam en lid van de redactie van PROCES.

Henk Aarts
Prof. dr. H. Aarts is hoogleraar bij de afdeling Social Health & Organisational Psychology van de Universiteit Utrecht.
Artikel

Access_open Straffen en belonen in detentie

Een planevaluatie van het Nederlandse systeem van Promoveren en Degraderen

Tijdschrift Tijdschrift voor Criminologie, Aflevering 3 2021
Trefwoorden policy evaluation, evidence-based policy, behavioral change, incentives and earned privileges
Auteurs Jan Maarten Elbers, Esther van Ginneken, Miranda Boone e.a.
SamenvattingAuteursinformatie

    Although reward systems are utilized in prisons worldwide, evaluations regarding their intended use are lacking. This contribution reconstructs the policy theory of such a system: Promotion and Demotion, as implemented in Dutch prisons in 2014. With a policy scientific approach the intended target group, means, goals and causal mechanisms of the system were delineated. The policy theory assumes three means, ten goals and 24 causal mechanisms. The policy theory is insufficiently empirically substantiated on a number of points and takes limited account of (cognitively) impaired prisoners. This accurate reconstruction offers a unique insight into the assumed functioning of a part of Dutch detention policy and provides starting points for international considerations of behavioral change in detention.


Jan Maarten Elbers
J.M. Elbers MSc is Promovendus.

Esther van Ginneken
Dr. E.F.J.C. van Ginneken is Universitair Docent.

Miranda Boone
Prof. mr. dr. M.M. Boone is Hoogleraar Criminologie en Vergelijkende Penologie.

Paul Nieuwbeerta
Prof. P. Nieuwbeerta is hoogleraar Criminologie aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden.

Hanneke Palmen
Dr. J.M.H. Palmen is Universitair Hoofddocent.
Recent

Pilot Samenwerken in de eerstelijn

‘Een goed middel om aan te tonen wat wij allang wisten’

Tijdschrift Advocatenblad, Aflevering 7 2021
Auteurs Francisca Mebius

Francisca Mebius
Essay

Integraal handhaven als goudmijn

Tijdschrift Tijdschrift voor Toezicht, Aflevering 2 2021
Trefwoorden sociaal domein, toezicht, handhaving
Auteurs Evelien Meester
SamenvattingAuteursinformatie

    De goudmijn die handhaving kan zijn, is binnen het sociaal domein nog redelijk onontgonnen. Het is opvallend hoe goed handhavers hun vak verstaan, maar het vakgebied als geheel heeft nog wel groeipotentie. Het accent ligt meestal op het terughalen van onterecht verstrekte uitkeringen of voorzieningen. Maar daar is niet de grote winst te halen. Wat kunnen handhavers binnen het sociaal domein van elkaar leren en hoe kan handhaving zich verder ontwikkelen tot een echte goudmijn? Goudmijn? Jazeker, en niet alleen in financiële zin. Er is meer te winnen met handhaving, onder meer een schat aan informatie die de organisatie naar een hoger niveau kan tillen.


Evelien Meester
Mr. E. Meester is teammanager bij Stimulansz, Utrecht.
Artikel

Access_open Wat betekenen advocaten voor het gezondheidsrecht?

Confraternele bijdragen voor Willemien Kastelein en Jaap Sijmons

Tijdschrift Tijdschrift voor Gezondheidsrecht, Aflevering 3 2021
Auteurs Mr. A.C. De Die, Mr. dr. L.A.P. Arends, Mr. W.K. Bischot e.a.
SamenvattingAuteursinformatie


Mr. A.C. De Die
Mieke de Die is advocaat bij Velink & De Die advocaten te Amsterdam.

Mr. dr. L.A.P. Arends
Luuk Arends is advocaat bij Dirkzwager te Nijmegen.

Mr. W.K. Bischot
Willemien Bischot is advocaat bij Van Doorne te Amsterdam.

Mr. drs. M.J.J. de Ridder
Michel de Ridder is advocaat bij KBS te Utrecht.

Mr. dr. W.I. Koelewijn
Wouter Koelewijn is advocaat bij Van Benthem & Keulen te Utrecht.

Mr. dr. M.F. Vermaat
Matthijs Vermaat is advocaat bij Van der Woude De Graaf te Amsterdam.

Mr. T.A.M. van den Ende
Tessa van den Ende is advocaat bij Nysingh te Utrecht.
Artikel

En nu mét mensen met een beperking

De Participatiewet en het ‘VN-verdrag Handicap’ in de praktijk

Tijdschrift Handicap & Recht, Aflevering 1 2021
Trefwoorden Participatiewet, VN-verdrag Handicap, inspraak, Inclusieve arbeidsmarkt
Auteurs Dr. mr. J.H. Bosselaar
SamenvattingAuteursinformatie

    In 2015 werd de Participatiewet ingevoerd. Met de invoering van de wet werden onder meer de Wajong, de Wet werk en bijstand en de Wet sociale werkvoorziening samengevoegd tot één regeling. Het doel hiervan was om de arbeidsintegratie van werkzoekenden, in het bijzonder van werkzoekenden met een handicap, te stroomlijnen en te verbeteren. Ruim vier jaar na invoering lieten diverse effectevaluaties zien dat de centrale doelstelling van de wet niet was gehaald. In dit artikel worden de resultaten van de Participatiewet geduid aan de hand van artikelen uit het boek Met andere ogen. Onderzoekers over vijf jaar Participatiewet, dat in 2020 verscheen. De centrale boodschap van dit artikel is dat wetgeving, zoals de Participatiewet, niet bijdraagt aan de verbetering van de positie van mensen met een beperking zolang zij niet nadrukkelijk in het discours rond de ontwikkeling en de implementatie van de wetgeving betrokken worden. Waar dit wel gebeurt en hun verhalen en belangen een volwaardige plaats in het debat krijgen, leidt dit tot praktijken die daadwerkelijk (kunnen) aansluiten bij de behoeften, wensen en uitdagingen van de betrokkenen. De ervaringen met de Participatiewet onderstrepen het belang, zoals in het VN-verdrag Handicap is neergelegd, dat bij de totstandkoming en implementatie van wet- en regelgeving voor mensen met een beperking, altijd met hen gesproken moet worden en niet over hen. Het betrekken van mensen met een beperking is een belangrijke voorwaarde om daadwerkelijk te komen tot een inclusieve arbeidsmarkt, ondersteund met adequate voorzieningen.


Dr. mr. J.H. Bosselaar
Dr. mr. J.H. (Hans) Bosselaar is docent/onderzoeker aan de Vrije Universiteit Amsterdam, afdeling Bestuurswetenschap en Politicologie. Correspondentie:
Column

Ongelijkheid

Tijdschrift Advocatenblad, Aflevering 3 2021
Auteurs Najima Khan

Najima Khan
Artikel

Access_open Toegang tot het recht in de rechtsstaat

Tijdschrift Netherlands Journal of Legal Philosophy, Aflevering 1 2021
Trefwoorden rechtsstaat, toegang tot het recht, sociale dimensie, Nicholas Barber, Pierre Bourdieu
Auteurs Nathalie Franziska Hendrika Schnabl
SamenvattingAuteursinformatie

    This paper considers access to the rule of law as a requirement for the well-functioning of the rule of law in society. In most rule of law debates, access to the rule of law is not a topic of discussion because these scholars focus themselves solely on the legalistic dimension of the rule of law. Barber was the first to mention the social dimension explicitly but without a theoretical framework. Based on the three capitals of Bourdieu, this paper offers a framework to determine the elements of the social dimension. With these capitals, barriers to the access to the rule of law for individuals can be identified, and solutions can be offered.


Nathalie Franziska Hendrika Schnabl
Nathalie Schnabl is promovenda aan de Faculteit Rechtswetenschappen van de Open Universiteit.
Artikel

Het contact tussen gedetineerden en interne en externe re-integratieprofessionals in Nederlandse penitentiaire inrichtingen

Tijdschrift Tijdschrift voor Veiligheid, Aflevering 1 2021
Trefwoorden contact, professionals, gevangenis, re-integratie, casemanagement
Auteurs Amanda Pasma, Esther van Ginneken, Anouk Bosma e.a.
SamenvattingAuteursinformatie

    Prisoners often encounter multiple barriers when returning to society, resulting in higher risks of recidivism. To overcome these barriers, prison-based and community-based professionals assist with preparation for release. Prison-based professionals, such as the case manager and mentor, screen and monitor the problems regarding work and income, housing, healthcare, financial debts and valid identification. Community-based professionals, such as municipal officials, parole officers, healthcare professionals and volunteers, can provide additional and specialized help. First, this research discusses the current policy of the Dutch Custodial Institutions Agency (DJI) and the role of different types of professionals. Second, it presents a nationwide picture of the extent to which prisoners report contact with prison-based and community-based professionals, and to what degree prisoners appreciate this contact. The results are specified for various types of regimes and time served and are based on 4308 prisoner surveys of the Dutch Prison Visitation Study (DPVS), part of the Life in Custody Study (LIC-study). It turns out that most prisoners seem to be in close contact with prison-based professionals and that prisoners positively value this contact. However, contact with community-based professionals is limited and prisoners are somewhat dissatisfied about their contact with parole officers and municipal officials. Furthermore, the amount of contact differs across various types of regimes and time served. In particular, individuals who recently entered prison report less contact. To conclude, policy implications will be discussed.


Amanda Pasma
Amanda J. Pasma is PhD-student aan de Universiteit Leiden, Faculteit der Rechtsgeleerdheid.

Esther van Ginneken
Esther van Ginneken is Universitair Docent Criminologie aan de Universiteit Leiden, Faculteit der Rechtsgeleerdheid.

Anouk Bosma
Anouk Bosma was ten tijde van het onderzoek Universitair Docent Criminologie aan de Universiteit Leiden, Faculteit der Rechtsgeleerdheid.

Hanneke Palmen
Hanneke Palmen is Universitair hoofddocent Criminologie aan de Universiteit Leiden, Faculteit der Rechtsgeleerdheid.

Paul Nieuwbeerta
Paul Nieuwbeerta is Hoogleraar Criminologie aan de Universiteit Leiden, Faculteit der Rechtsgeleerdheid.

    De auteur bespreekt of voor een aanspraak op inzage vereist is dat de vordering waarvoor die wordt ingesteld aannemelijk is. Dat doet hij aan de hand van huidig recht, het wetsvoorstel modernisering en vereenvoudiging van het bewijsrecht en de rechtspraak van de Hoge Raad hierover, waaronder HR 10 juli 2020, ELCI:NL:HR:2020:1251 (Semtex/X c.s.). Hij geeft ook aan welke keuzes de wetgever volgens hem moet maken.


Mr. J. Ekelmans
Mr. J. Ekelmans is advocaat bij Ekelmans & Meijer Advocaten in Den Haag.
Artikel

Opvang in de Wmo? Alleen als je het echt niet zelf kan!

Wet, recht en de gemeentelijke spagaat

Tijdschrift Handicap & Recht, Aflevering 2 2020
Trefwoorden opvang, dakloos, thuisloos, zelfredzaam, Wmo 2015
Auteurs Mr. E. Klein Egelink, Mr. L. Veenman en Mr. dr. M.F. Vermaat
SamenvattingAuteursinformatie

    Burgers kunnen dak- of thuisloos raken. Velen lossen dat probleem voor kortere of langere termijn zelf op. Sommigen lukt dat niet. Zij kloppen bij de gemeente aan voor opvang. Dat kan op grond van de Wmo 2015. Maar niet iedereen wordt opgevangen en deel van hen die wel opvang krijgt, wordt na verloop van tijd weer uit de opvang gezet. Zonder huis, thuis of dak boven hun hoofd. Toch vinden gemeenten dat deze mensen ‘zelfredzaam’ zijn. In dit artikel gaan wij in op de vraag wat gemeenten op grond van de Wmo 2015 moet doen en hoe de rechtspraak luidt. Of gemeenten buiten de Wmo ook ingevolge internationale verdragen tot een vorm van opvang zijn verplicht, valt buiten het bestek van dit artikel.


Mr. E. Klein Egelink
Mr. E. (Erik) Klein Egelink is senior bestuursrechter bij de rechtbank Gelderland.

Mr. L. Veenman
Mr. L. (Lina) Veenman is advocaat bij Van der Woude De Graaf Advocaten te Amsterdam.

Mr. dr. M.F. Vermaat
Mr. dr. M.F. (Matthijs) Vermaat is partner bij Van der Woude De Graaf Advocaten te Amsterdam.
Artikel

Wanneer je leven bepaald wordt door de wet

– over handicap, regelgeving en identiteit

Tijdschrift Handicap & Recht, Aflevering 2 2020
Trefwoorden Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Participatiewet (Pw), VN-verdrag Handicap, sociale zekerheid, rechtstheorie
Auteurs Mr. drs. E. Dijkstra
SamenvattingAuteursinformatie

    Voor veel mensen met een functiebeperking geldt dat zij op wettelijk geregelde voorzieningen moeten vertrouwen voor hun basale levensbehoeften. De aannames van de wetgever betreffende welke noden van deze groep tot de verantwoordelijkheid van de maatschappij behoren, bepalen dus de mate waarin zij in deze behoeften kunnen voorzien en hoe zij – en hun omgeving – hun leven kunnen inrichten. In dit artikel wordt onderbouwd waarom de huidige aannames van de wetgever een grote groep mensen met een functiebeperking in de steek laten. In de participatiemaatschappij staan deelname aan de reguliere arbeidsmarkt en vertrouwen op het eigen netwerk namelijk centraal. Dientengevolge schiet de huidige sociale zekerheid voor mensen die niet of niet gedeeltelijk kunnen werken en geen daadkrachtig netwerk te hebben, veelal tekort. Een begin van de oplossing van dit probleem, zo wordt voorgesteld, is het opnieuw waarderen van bijdragen buiten de reguliere arbeidsmarkt en het uitbreiden en bestendigen van de voorzieningen voor mensen met een functiebeperking.


Mr. drs. E. Dijkstra
Mr. drs. E. (Erwin) Dijkstra is als docent/onderzoeker verbonden aan het Instituut Metajuridica van de Rechtswetenschap van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden.
Essay

Legitimering van massale schade

De narratieve sociologie van Lois Presser

Tijdschrift Tijdschrift over Cultuur & Criminaliteit, Aflevering 3 2020
Trefwoorden narrative criminology, critical criminology, mass harm, narrative impacts, power paradox
Auteurs Dr. Bas van Stokkom
SamenvattingAuteursinformatie

    In this review-essay, two books by criminologist Lois Presser are discussed: Why We Harm (2013) and Inside Story: How Narratives Drive Mass Harm (2018). In these books the author develops a general theory of harmful action, in particular collective and massive forms of harmful action that are often related to state institutions and large companies. Presser shows that all kinds of stories, scripts and ideologies may justify, support, cover up or deny harmful action. In her publications, cultural sociology, critical criminology and discourse analysis are intimately intertwined.


Dr. Bas van Stokkom
Dr. Bas van Stokkom is research fellow aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid, Radboud Universiteit Nijmegen en redacteur van Tijdschrift over Cultuur & Criminaliteit.
Peer reviewed

Participatie onder druk

Mismatch tussen niet-westerse migranten en hulpverleners – acties tot betere allianties!

Tijdschrift PROCES, Aflevering 5 2020
Trefwoorden Migration, acculturation, participation, cultural diversity, social work
Auteurs Dr. Youssef Azghari, Prof. dr. Janine Janssen en Dr. Christa Nieuwboer
SamenvattingAuteursinformatie

    Two major shifts in the Dutch policy have changed how social professionals work for migrants. These two refer to the change from a multicultural in an assimilation policy and a participative society where people are more dependent on their network or resilience for dealing with their needs. Based on our exploratory interviews with eight professionals and a focus group of six participants with a non-western cultural background we conclude that what migrants expect from social professionals and what they can offer do not match. It is due to contrasting views and cultural differences. This has a negative impact on their participation.


Dr. Youssef Azghari
Dr. Youssef Azghari is als docent-onderzoeker verbonden aan de kenniskringen van de lectoraten Veiligheid in Afhankelijkheidsrelaties en Jeugd, Gezin en Samenleving van Avans Hogeschool.

Prof. dr. Janine Janssen
Prof. dr. Janine Janssen is als lector Veiligheid in Afhankelijkheidsrelaties verbonden aan Avans Hogeschool, als hoofd onderzoek aan het Landelijk Expertise Centrum Eer Gerelateerd Geweld van de Nationale Politie en als bijzonder hoogleraar Rechtsantropologie aan de Open Universiteit. Zij is tevens voorzitter van de redactie van PROCES.

Dr. Christa Nieuwboer
Dr. Christa Nieuwboer is lector Jeugd, Gezin en Samenleving aan Avans Hogeschool. Daarnaast is zij als senior adviseur verbonden aan Actie Leer Netwerk en aan Themis-Participatie.
Artikel

De rol van de kantonrolzitting; meer (van maken) dan een administratieve bijeenkomst

Tijdschrift Tijdschrift voor Civiele Rechtspleging, Aflevering 3 2020
Trefwoorden rolzitting, kantonrechtspraak, mondeling antwoord, regievoering, toegankelijkheid
Auteurs Kim van der Kraats
SamenvattingAuteursinformatie

    Op de rolzitting in kantonzaken kunnen gedaagden verschijnen om mondeling verweer te voeren. Die rolzitting zou het visitekaartje moeten worden van de Rechtspraak (juist) voor gedaagden die minder zelfredzaam zijn. Om dit te bewerkstelligen moet de rolzitting worden gedaan door een kantonrechter (zoals ook in de wet vastgelegd), moet die rechter zijn regierol pakken (zodat de interne toegankelijkheid van de procedure toeneemt en aan waarheidsvinding wordt gedaan) en moeten (de gemachtigden van) eisers worden betrokken bij de rolzitting (zodat beter aan de verwachtingen van gedaagde tegemoet wordt gekomen en de procedure aan snelheid kan winnen).


Kim van der Kraats
Mr. dr. K.G.F. van der Kraats is (kanton)rechter in de rechtbank Overijssel.
Artikel

Ouderenzorg en recht op preventie

Tijdschrift Tijdschrift voor Gezondheidsrecht, Aflevering 3 2020
Trefwoorden zelfredzaamheid, maatwerk, zorgstelsel, bezuiniging, specialist ouderengeneeskunde
Auteurs Prof. mr. H.D.C. Roscam Abbing
SamenvattingAuteursinformatie

    ‘Voorzorg’ en samenwerking van het medisch en sociaal domein ten behoeve van ouderenzorg zijn essentieel. Gemeenten hebben een belangrijke taak in het formuleren van maatregelen bij gezondheidsbedreigingen. Risico’s als gevolg van bezuinigingen op thuiszorg kunnen worden voorkomen door de specialist ouderengeneeskunde in te schakelen. Preventief ouderenbeleid levert gezondheidswinst.


Prof. mr. H.D.C. Roscam Abbing
Henriette Roscam Abbing is emeritus hoogleraar Gezondheidsrecht aan de Universiteit Utrecht
Artikel

Een goed begin is het halve werk

Hoe kunnen we de behandeling en afwikkeling van kindschades samen verder verbeteren

Tijdschrift Afwikkeling Personenschade, Aflevering 3 2019
Trefwoorden Kindschades, Zorgschade, Aansprakelijkheid, Klachtenfunctionaris, Schaderegeling
Auteurs Mr. J.G. Vos
SamenvattingAuteursinformatie

    Als schaderegelaar word je regelmatig geconfronteerd met complexe schades van jonge kinderen. Gedurende een lange looptijd werken veel partijen met, naast maar ook langs elkaar. Met dit artikel hoop ik enkele praktische tips te geven voor een betere aanpak van deze schades, voor alle betrokken partijen.


Mr. J.G. Vos
Mevr. mr. J.G. Vos is personenschade- en aansprakelijkheidsdeskundige bij Andriessen Expertise.
Artikel

Jeugdprofessionals in de letselschade

Tijdschrift Afwikkeling Personenschade, Aflevering 3 2019
Trefwoorden Jeugdprofessionals, Kinderen en gezinnen, Ontzorgen, Begeleiding, Herstelgerichte dienstverlening
Auteurs Sophie Ouwehand en Kim Kraal
SamenvattingAuteursinformatie

    De jeugdprofessional in de letselschade biedt begeleiding aan kinderen en ouders die direct of indirect betrokken zijn bij een ongeval. Het doel van de begeleiding is om kinderen te helpen en om de balans binnen een gezin te herstellen.


Sophie Ouwehand
Sophie Ouwehand is jeugdprofessional in de letselschade.

Kim Kraal
Kim Kraal is jeugdprofessional in de letselschade.
Artikel

Reprise: naar een nieuwe coördinatieregeling in de Awb

Tijdschrift Tijdschrift voor Omgevingsrecht, Aflevering 4 2019
Trefwoorden samenhangende besluiten, indeplaatstreding, coördinatie
Auteurs L.R.M.A. (Nard) Beurskens LLB en Mr. J.H.N. (Jelmer) Ypinga
SamenvattingAuteursinformatie

    In dit artikel bespreken de auteurs het voorstel voor een nieuwe coördinatieregeling in afdeling 3.5 van de Algemene wet bestuursrecht.


L.R.M.A. (Nard) Beurskens LLB
L.R.M.A. Beurskens LLB is onderzoeksmasterstudent aan de Radboud Universiteit en de Rijksuniversiteit Groningen.

Mr. J.H.N. (Jelmer) Ypinga
Mr. J.H.N. Ypinga is werkzaam als juridisch medewerker bij Stibbe te Amsterdam.
Article

Access_open Autonomy in old age

Tijdschrift Family & Law, mei 2019
Auteurs prof. dr. Tineke Abma en dr. Elena Bendien
SamenvattingAuteursinformatie

    Background: In many European countries caring responsibilities are being reallocated to the older people themselves to keep the welfare state affordable. This policy is often legitimized with reference to the ethical principle of autonomy. Older people are expected to be autonomous, have freedom to make their own decisions, and be self-reliant and self-sufficient as long as possible.
    Aim: The purpose of this article is to explore whether and how older people can remain autonomous in order to continue living their lives in accordance with their own values in the context of declining professional caring facilities and shrinking social networks, and which concepts of autonomy can guide professionals and other involved parties in facilitating the choices of older people.
    Method: An empirical-ethical approach is used to interpret the moral values enacted in the caring practice for older people. Two cases are presented. One is the narrative of a woman who lives by herself; she has been hospitalized after a fall and hip fracture, but does not want to be operatied. The second is the narrative of man living in a residential home; he wants to be actively involved, doing good deeds like he always did as a Scout. The cases are evaluated with the help of two concepts of autonomy: autonomy as self-determination and relational autonomy.
    Results: In both cases the enactment of autonomy remains problematic. In the case of the woman there was not enough care at home to live up to her own values. After she was admitted to a hospital her wish not to be operated was questioned but ultimately honoured due to compassionate interference by close relatives and her oncologist. In the second case there was not enough space for the man to lead his life in the way he always had; his plans for improving the social environment in the care home were torpedoed by management and ultimately the man decided to step back.
    Conclusion: In order to do justice to the complexity of each empirical case that involves autonomy of an older person more than one concept of autonomy needs to be applied. Relying on self-determination or relational autonomy exclusively will give professionals and all involved parties a restricted view on the situation, where the wishes of older people are at stake. In both cases autonomy was overruled by system procedures and stereotypical ideas about old people as being weak and not able to make their own decisions. Both cases show, however, that older people - even if they are physically and mentally frail - long to remain morally responsible for the direction their lives are taking, in accordance with their own values. They communicate their wish to determine their own future and at the same time they are interdependent on others to realize their (relational) autonomy and require support in their attempt to maintain their identity. This conclusion has implications for the normative behaviour of the professionals who are involved in care and treatment of older people.
    ---
    Achtergrond: In veel landen wordt de verantwoordelijkheid voor de zorg voor ouderen naar de ouderen zelf verplaatst, dit teneinde de welvaartstaat betaalbaar te houden. Dit beleid wordt veelal gelegitimeerd met referentie naar het ethische principe van autonomie. Oudere mensen worden geacht autonoom te zijn, vrij te zijn om hun eigen beslissingen te nemen, en om zo lang mogelijk zelfredzaam te blijven.
    Doel: Het doel van dit artikel is om te onderzoeken of en hoe oudere mensen autonoom kunnen blijven teneinde hun leven in overeenstemming met hun eigen waarden te kunnen voortzetten in de context van teruglopende professionele zorgactiviteiten en krimpende sociale netwerken, en welke concepten van autonomie zorgprofessionals en andere betrokken partijen kunnen helpen bij het faciliteren van de keuzes door ouderen.
    Methode: Een empirisch-ethische benadering wordt gebuikt om de morele waarden in de zorgpraktijk voor ouderen te interpreteren. Twee casussen worden gepresenteerd. De eerste is het verhaal van een vrouw die op zichzelf woont. Ze is na een val waarbij haar heup is gebroken, in een ziekenhuis opgenomen, maar ze wil niet geopereerd worden. De tweede is het verhaal van een man die in een verzorgingshuis woont. Hij wil actief betrokken worden en goede dingen doen zoals hij die altijd heeft gedaan toen hij padvinder was. Beide verhalen worden met behulp van twee concepten van autonomie geëvalueerd: autonomie als zelfbeschikking en relationele autonomie.
    Resultaat: In beide casussen blijft de verwezenlijking van autonomie problematisch. In het geval van de vrouw was er thuis onvoldoende zorg om volgens haar waarden te kunnen leven. Toen zij in het ziekenhuis was opgenomen werd haar wens om niet te worden geopereerd tegen gehouden, maar uiteindelijk ingewilligd als gevolg van bemoeienis uit hoofde van barmhartigheid door directe verwanten en haar oncoloog. In het tweede geval was er voor de man onvoldoende ruimte om zijn leven te leiden op de manier zoals hij dat altijd had gedaan. Zijn plannen om de sociale omgeving in het verzorgingshuis te verbeteren werden door het management getorpedeerd en uiteindelijk heeft hij zich ervan teruggetrokken.
    Conclusie: Teneinde recht te doen aan de complexiteit van beide casussen die betrekking hebben op de autonomie van een oudere, dient meer dan één concept voor autonomie te worden ingezet. Het vertrouwen in zelfbeschikking of relationele autonomie alleen zal aan de professionals en alle andere betrokken partijen een beperkt zicht geven van de situatie wanneer het de wensen van ouderen betreft. In beide gevallen werd de autonomie ter zijde geschoven door protocollen en stereotypische ideeën over ouderen als kwetsbare personen die niet in staat zouden zijn om zelf hun beslissingen te nemen. Echter tonen beide voorbeelden aan dat ouderen, zelfs als ze fysiek en mentaal kwetsbaar zijn, de wens hebben om moreel verantwoordelijk te blijven voor de richting die hun leven zal nemen, in overeenstemming met hun eigen waarden. Zij geven de wens aan om hun eigen toekomst te bepalen en tegelijkertijd zijn ze onderling afhankelijk van anderen om hun (relationele) autonomie te verwezenlijken, én hebben ze behoefte aan steun bij hun poging om hun identiteit te behouden. Deze conclusie heeft gevolgen voor het normatieve handelen van professionals die bij de zorg en behandeling van ouderen betrokken zijn.


prof. dr. Tineke Abma
Professor dr. Tineke A. Abma is a full professor of Participation and Diversity at the Department of Medical Humanities of Amsterdam UMC, location VUmc.

dr. Elena Bendien
Dr. Elena Bendien is a social gerontologist and a senior researcher at the Department of Medical Humanities of Amsterdam UMC, location VUmc.
Toont 1 - 20 van 63 gevonden teksten
« 1 3 4
U kunt door de volledige tekst zoeken naar alle artikelen door uw zoekterm in het zoekveld in te vullen. Als u op de knop 'Zoek' heeft geklikt komt u op de zoekresultatenpagina met filters, die u helpen om snel bij het door u gezochte artikel te komen. Er zijn op dit moment twee filters: rubriek en jaar.