Zoekresultaat: 10 artikelen

x
De zoekresultaten worden gefilterd op:
Tijdschrift RegelMaat x Rubriek Discussie x
Discussie

Solon en de taal van wetgevers en dichters

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 4 2013
Trefwoorden wetgevingskunst, redelijkheid en billijkheid, open norm, vrijheid
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Wetten en gedichten zijn op het eerste gezicht totaal verschillende tekstsoorten, maar bij nadere beschouwing zijn er ook overeenkomsten als teksten die een beeld van de wereld geven, normatieve implicaties hebben en betekenis krijgen dankzij een interpretatiegemeenschap. Solon was wetgever en dichter; moderne wetgevers kunnen toch ook door de bril van de poëtica bekeken worden.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Radbruch over afweging van belangen en terugwerkende kracht

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 3 2013
Trefwoorden deugdelijkheidseisen, terugwerkende kracht, belangenafweging, gerechtigheid
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Het verbod van terugwerkende kracht is een van de beginselen voor deugdelijke wetgeving. Toch worden er veel uitzonderingen gemaakt, waarbij de minimumeis geldt dat afwijking van het verbod op een goede en openbare belangenafweging berust. Bij de herziening ten nadele in het strafrecht lijkt aan deze eis niet te zijn voldaan, bij belastingwetgeving die per brief gewijzigd wordt, zijn er sterkere papieren voor. De rechtstheorie van Radbruch levert een kader voor de afweging van belangen. In zijn worsteling met de wetten die met terugwerkende kracht onrecht uit de nazitijd goed probeerden te maken, zien we de onvermijdelijke spanning die deze deugdelijkheidseis oproept.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

De Digesten en de wet van het voortschrijdend inzicht

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 3 2012
Trefwoorden Digesten, interpretatie, vrijheid, Aanwijzingen voor de regelgeving
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Bij interpretatie van oude rechtsbronnen zoals die van het Romeinse recht kan een productieve dialectiek van systeem en fragment optreden. Toepassing daarvan op Digesten-teksten over de wet en op de hieraan in de verte verwante Aanwijzingen voor de regelgeving laat zien dat de Digesten een open systeem vormen en de Aanwijzingen een gesloten systeem. Voortschrijdend inzicht werkt met terugwerkende kracht en dit betekent dat ook oudere denkbeelden nog bij moderne wetgevingsproblemen betrokken kunnen worden.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Saramago en de wet als de nood aan de man komt (en aan de vrouw)

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 05 2005
Trefwoorden Aansprakelijkheid, Regering, Ziekte, Deskundigheid, Voedselresten, Aanbeveling, Aanwijzing, Bewijslast, Geweld, Risico
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Kant en een geheim maxime ten behoeve van Europese wetgevers

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 03 2005
Trefwoorden Verdrag, Europese unie, Lidstaat, Wetgeving, Geschrift, Referendum, Belangenbehartiger, Raad van state, Transparantie, Ambtenaar
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Machiavelli en het initiatief van de wetgever

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 06 2004
Trefwoorden Initiatief tot een wet, Wetgeving, Aanwijzing, Regering, Voorstel van wet, Ambtenaar, Democratie, Initiatiefrecht, Machine, Aansprakelijkheid
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Fukuyama en Rousseau over de sterke staat

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 04 2004
Trefwoorden Onderwijs, Verdrag, Constitutie, Aanbeveling, Algemeen belang, Idee, Identificatie, Identiteit, Overdracht, Regering
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Hobbes en de gekunsteldheid van het gezag

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 03 2003
Trefwoorden Contract, Bestuurder, Geweld, Noodzakelijkheid, Overdracht, Politieke filosofie, Slachtoffer, Verkiezing, Voorwaarde, Wetgeving
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Shelley en een Europese grondwet in verzen

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 4 2009
Trefwoorden Europese grondwet, Grondrechten, Preambule, Poëtica
Auteurs prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    De grote Engelse dichter Shelley besloot zijn Defense of Poetry (1821) met de uitroep: `Poets are the unacknowledged legislators of the world.’ Shelley denkt hierbij aan grote dichters zoals Homerus, Dante of Milton die het wereldbeeld bepaalden waar gewone wetgevers zich maar naar hadden te voegen. Toch wil Shelley de verbeelding niet aan de macht helpen; dichters staan bij hem buiten en tegenover de machtige instellingen en personen van hun tijd. Zij kunnen een visie op een betere ordening formuleren waar anderen zich op kunnen richten. Is dat laatste streven niet ook aan de orde bij het project van een 40-tal dichters om, uit bezorgdheid over de impasse waarin de Europese Unie verkeert, een Europese grondwet in verzen te ontwerpen? Er zijn de nodige overeenkomsten tussen hun aanpak en die van Shelley.


prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl.
Discussie

Foucault en de beheersbaarheidsmentaliteit

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 2 2009
Trefwoorden transparantie, beheersbaarheid, privacy, instrumentalisme, macht, regeerkunst (oud en nieuw)
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    De ontwikkelingen die de burger transparant maken en diens privacy beperken, zijn niet alleen te wijten aan de opkomst van nieuwe technologie en een versterkt beheersingsstreven bij de overheid dat zich onder invloed van de terroristische dreiging manifesteert. Transparantie berust op een algemene mentaliteit die gericht is op beheersbaarheid van risico’s. De Franse filosoof Foucault analyseerde dertig jaar geleden al de historische ontwikkelingen die de opkomst van een beheersbaarheidsmentaliteit onafwendbaar maakten. Zijn analyse van macht en kennis is nog steeds verhelderend, net als zijn vergelijking van de oude regeerkunst die van het recht gebruikmaakte, en de nieuwe regeerkunst die naar voren komt in disciplinerende kennispraktijken.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg.
Interface Showing Amount
U kunt door de volledige tekst zoeken naar alle artikelen door uw zoekterm in het zoekveld in te vullen. Als u op de knop 'Zoek' heeft geklikt komt u op de zoekresultatenpagina met filters, die u helpen om snel bij het door u gezochte artikel te komen. Er zijn op dit moment twee filters: rubriek en jaar.