Zoekresultaat: 17 artikelen

x
De zoekresultaten worden gefilterd op:
Tijdschrift RegelMaat x Rubriek Discussie x
Discussie

Cicero en de constitutionele dialoog

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 1 2014
Trefwoorden constitutionele dialoog, interpretatie, vertegenwoordigende democratie
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    In deze bijdrage wordt een dialoog van Cicero, Over de wetten, in zijn receptiegeschiedenis geanalyseerd. Daarbij blijken systematische en fragmentarische interpretaties elkaar aan te kunnen vullen. De constitutionele dialoog die in deze tekst naar voren komt, biedt voorts inzicht in de combinatie van macht en onmacht die ook eigentijdse pogingen tot constitutionele dialoog kenmerkt.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg.
Discussie

Llewellyn en het rechtsrealisme

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 1 2013
Trefwoorden codificatie, interpretatie, rechtsrealisme
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Het Amerikaanse rechtsrealisme is een stroming die zich richt tegen opvattingen die het recht buiten de maatschappij plaatsen in een apart domein (positivisme) of boven de maatschappelijke orde (natuurrecht). Hierbinnen neemt Karl Llewellyn een centrale positie in. Op basis van sociaalwetenschappelijk onderzoek (inclusief veldwerk bij de Cheyenne-indianen) ontwerpt hij een theorie over ‘law jobs’ die de basis is voor projecten die tot een realistische rechtspraak en realistische wetgeving leiden. Daarbij is vooral het begrip ‘situation sense’ van belang; het blijkt te operationaliseren tot een werkwijze die in vijf stappen tot een oordeel of beslissing leidt.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Havel en de schijn van legaliteit

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 1 2012
Trefwoorden legaliteit, legitimiteit, republiek, burger, fictie van het algemeen belang
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    In de geschriften en de levensloop van Václav Havel komt een visie op legaliteit naar voren die niet alleen relevant was in de strijd van de dissidenten tegen het posttotalitaire systeem, maar ook betekenis heeft bij de beantwoording van de vraag hoe het in de democratische rechtsstaat gesteld is met het streven om in de waarheid te leven door wetten te maken die georiënteerd zijn op het (fictieve) algemeen belang.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Calvino en de onzichtbare wetgever

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 6 2010
Trefwoorden dialoog, macht, proces van wetgeving, persoon van de wetgever
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    De wetgever is geen persoon maar een procedure. Dit staatsrechtelijke adagium is zowel correct als onvolledig. Niet duidelijk wordt immers wat voor rol personen zinvol kunnen hebben in de wetsgang als procedure. Om dit aspect naar voren te brengen wordt het adagium omgedraaid. De wetgever die geen procedure is maar een persoon komen we onder andere tegen in de literatuur. Aan de hand van een lezing van Italo Calvino’s roman De onzichtbare steden wordt de relatie tussen de wetgever en de adviseur beschreven en doemt een beeld op van een ideale, zij het onzichtbare wetgever.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg.
Discussie

Kafka en de verbeelding van bureaucratie

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 4 2010
Trefwoorden bureaucratie, rechtsstaat, autonomie
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Bureaucratie is een dubbelzinnig regime. Het is enerzijds een interpretatie van het ideaal van een democratische rechtsstaat, waarin bestuur neutraal is en onderworpen aan politiek gezag (Weberiaans). Anderzijds is bureaucratie een nachtmerrie, waarin burgers geen toegang hebben tot de wet die hun rechten en verplichtingen vaststelt (kafkaësk). Om deze dubbelzinnigheid hanteerbaar te maken en vermijdbare bureaucratie op te sporen en bespreekbaar te maken wordt lezing aanbevolen van de romans van Kafka en bestudering van de werkwijze van de Kafkabrigade.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Michael Oakeshott en de droom van een rechtsstaat zonder regelgevers, managers en toezichthouders

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 3 2010
Trefwoorden rule of law, rechtsstatelijke kwaliteitsmaatstaven, governance, interne moraal van de wetgeving
Auteurs prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Het klassieke liberalisme zag de rechtsstaat als een politieke gemeenschapdie bestuurd wordt op basis van het legaliteitsbeginsel. Van dat ideaalbeeld is in een tijd van governance en new public management niet veel over. Voor wetgever, bestuur en rechter kwamen regelgever, manager en toezichthouder in de plaats; een nieuwe onheilige trias politica. De politieke filosofie van Michael Oakeshott laat zien waarom het oude ideaal waardevol blijft, omdat het ook bij een andere institutionele inrichting van het openbaar bestuur oproept tot het erkennen van rechtsstatelijke kwaliteitsmaatstaven die de kwaliteit van een praktijk van regelgeleid gedrag bepalen.


prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Burke en Mill over de rol van de volksvertegenwoordiger

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 03 2007
Trefwoorden Vertegenwoordiger, Vertegenwoordiging, Bestuurder, Balans, Wetgeving, Algemeen belang, Bezit, E-mail, Interest, Provincie
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Montesquieu en de wetten van het regime

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 01 2007
Trefwoorden Bestuurder, Rechtsstaat, Democratie, Media, Provincie, Wetgeving, Vertegenwoordiger, Verdrag, Erkenning, Marktwerking
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Montaigne en de bedachtzaamheid die een wetgever past

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 03 2006
Trefwoorden Wetgeving, Aansprakelijkheid, Ambt, Minister van justitie, Ambtenaar, Auteur, Burgemeester, Democratie, Gebrek, Gewoonterecht
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Nozick en de decentralisatie-utopie

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 02 2006
Trefwoorden Gemeente, Arrangement, Decentralisatie, Aansprakelijkheid, Beleidsruimte, Idee, Regering, Repartitie, Centrale overheid, Contract
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Geertz en de ontbrekende symbolische dimensie

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 06 2005
Trefwoorden Verhaal, Wetgeving, Bestuurder, Moord, Rechtszekerheidsbeginsel, Televisie, Verbod, Zelfregulering, Inbreng, Insider
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Hayek (en Smith) over administratieve lastenverlichting

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 02 2004
Trefwoorden Informatieplicht, Bestuurder, Rechtsstaat, Aansprakelijkheid, Belastingheffing, Fiscaal, Gemeente, Tussenkomst, Wetgeving, Aanhouding
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Weber en de dubbelzinnige bureaucratie

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 05 2003
Trefwoorden Bestuurder, Democratie, Rechtsstaat, Aansprakelijkheid, Ambt, Deskundigheid, Gemeente, Computer, Gelijkheidsbeginsel, Legaliteit
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Enzensberger en het hellende vlak van de gedragsnomering

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 04 2003
Trefwoorden Verbod, Discriminatie, Illegaal, Verblijfsvergunning, Brandstichting, Strafbaar feit, Bestuurder, Toestemming, Wettelijk voorschrift, Gedogen
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Paine en de logica van plechtige verklaringen

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 01 2003
Trefwoorden Wetgeving, Constitutie, Verenigde naties, Algemene vergadering, Citaat, Inflatie, Mensenrechtenverdrag, Vertegenwoordiger, Arrestatie, Auteur
Auteurs Witteveen, W.J.

Witteveen, W.J.
Discussie

Dworkin en het schaakspel van de wetgever

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 6 2009
Trefwoorden Europese wetgever, checkerboard statute, integriteit
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Het Europese verbod op de handel in gloeilampen berust niet op een evenwichtige afweging van de relevante belangen en is in grote haast genomen zonder publiek debat. In termen van Ronald Dworkins rechtstheorie over integriteit in het recht is sprake van een `checkerboard statute’, oftewel een schaakbordwet die willekeurig gemotiveerde beslissingen oplegt. Een dergelijke wet mist legitimiteit bij de burgers en ondermijnt het draagvlak voor Europese regulering. Alleen een op de lange termijn gerichte democratische wetgevingsstrategie die bij publiek debat en evenwichtige afwegingen begint, kan hier mogelijk nog baat brengen.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Foucault en de beheersbaarheidsmentaliteit

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 2 2009
Trefwoorden transparantie, beheersbaarheid, privacy, instrumentalisme, macht, regeerkunst (oud en nieuw)
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    De ontwikkelingen die de burger transparant maken en diens privacy beperken, zijn niet alleen te wijten aan de opkomst van nieuwe technologie en een versterkt beheersingsstreven bij de overheid dat zich onder invloed van de terroristische dreiging manifesteert. Transparantie berust op een algemene mentaliteit die gericht is op beheersbaarheid van risico’s. De Franse filosoof Foucault analyseerde dertig jaar geleden al de historische ontwikkelingen die de opkomst van een beheersbaarheidsmentaliteit onafwendbaar maakten. Zijn analyse van macht en kennis is nog steeds verhelderend, net als zijn vergelijking van de oude regeerkunst die van het recht gebruikmaakte, en de nieuwe regeerkunst die naar voren komt in disciplinerende kennispraktijken.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg.
Interface Showing Amount
U kunt door de volledige tekst zoeken naar alle artikelen door uw zoekterm in het zoekveld in te vullen. Als u op de knop 'Zoek' heeft geklikt komt u op de zoekresultatenpagina met filters, die u helpen om snel bij het door u gezochte artikel te komen. Er zijn op dit moment twee filters: rubriek en jaar.