Zoekresultaat: 5 artikelen

x
De zoekresultaten worden gefilterd op:
Tijdschrift RegelMaat x Jaar 2009 x Rubriek Discussie x
Discussie

Dworkin en het schaakspel van de wetgever

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 6 2009
Trefwoorden Europese wetgever, checkerboard statute, integriteit
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Het Europese verbod op de handel in gloeilampen berust niet op een evenwichtige afweging van de relevante belangen en is in grote haast genomen zonder publiek debat. In termen van Ronald Dworkins rechtstheorie over integriteit in het recht is sprake van een `checkerboard statute’, oftewel een schaakbordwet die willekeurig gemotiveerde beslissingen oplegt. Een dergelijke wet mist legitimiteit bij de burgers en ondermijnt het draagvlak voor Europese regulering. Alleen een op de lange termijn gerichte democratische wetgevingsstrategie die bij publiek debat en evenwichtige afwegingen begint, kan hier mogelijk nog baat brengen.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Shelley en een Europese grondwet in verzen

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 4 2009
Trefwoorden Europese grondwet, Grondrechten, Preambule, Poëtica
Auteurs prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    De grote Engelse dichter Shelley besloot zijn Defense of Poetry (1821) met de uitroep: `Poets are the unacknowledged legislators of the world.’ Shelley denkt hierbij aan grote dichters zoals Homerus, Dante of Milton die het wereldbeeld bepaalden waar gewone wetgevers zich maar naar hadden te voegen. Toch wil Shelley de verbeelding niet aan de macht helpen; dichters staan bij hem buiten en tegenover de machtige instellingen en personen van hun tijd. Zij kunnen een visie op een betere ordening formuleren waar anderen zich op kunnen richten. Is dat laatste streven niet ook aan de orde bij het project van een 40-tal dichters om, uit bezorgdheid over de impasse waarin de Europese Unie verkeert, een Europese grondwet in verzen te ontwerpen? Er zijn de nodige overeenkomsten tussen hun aanpak en die van Shelley.


prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl.
Discussie

Simmel en de wederkerigheid van het vertrouwen

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 3 2009
Trefwoorden vertrouwen, wetgevingsbeleid, interactionisme, responsief recht, algemeenheid van de wet
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    De financiële crisis van 2009 is in de eerste plaats een crisis van het vertrouwen. Ook in de politiek is sprake van een vertrouwenscrisis. Kan de nota Vertrouwen in wetgeving, die de grondslag voor maatschappelijk vertrouwen zoekt in betere wet- en regelgeving, een alternatieve bron van vertrouwen bieden? Bij deze vraag is de interactionistische sociologie van Georg Simmel verrassend actueel. Hij laat zien dat geld de hoogste uitdrukkingsvorm is van sociaal vertrouwen, maar ook dat geld en wet hierbij vergelijkbare functies vervullen. Een integraal wetgevingsbeleid kan, in het licht van Simmels analyse, pas van de grond komen als de wetgever zelf niet in het algemeen op wetten en regels vertrouwt, maar per wet en regeling nagaat hoe de interacties met de burgers vertrouwenwekkend recht op kunnen leveren. Simmels inzichten zijn dan ook lang voor die van Selznick te lezen als een pleidooi voor responsief recht.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Foucault en de beheersbaarheidsmentaliteit

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 2 2009
Trefwoorden transparantie, beheersbaarheid, privacy, instrumentalisme, macht, regeerkunst (oud en nieuw)
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    De ontwikkelingen die de burger transparant maken en diens privacy beperken, zijn niet alleen te wijten aan de opkomst van nieuwe technologie en een versterkt beheersingsstreven bij de overheid dat zich onder invloed van de terroristische dreiging manifesteert. Transparantie berust op een algemene mentaliteit die gericht is op beheersbaarheid van risico’s. De Franse filosoof Foucault analyseerde dertig jaar geleden al de historische ontwikkelingen die de opkomst van een beheersbaarheidsmentaliteit onafwendbaar maakten. Zijn analyse van macht en kennis is nog steeds verhelderend, net als zijn vergelijking van de oude regeerkunst die van het recht gebruikmaakte, en de nieuwe regeerkunst die naar voren komt in disciplinerende kennispraktijken.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg.
Discussie

Kenneth Burke en de dramaconstitutie

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 1 2009
Trefwoorden constitutionele toetsing, grondwetsinterpretatie, dramademocratie, Kenneth Burke
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Met de aanvaarding van het initiatief-wetsontwerp Halsema door de Eerste Kamer gaat de discussie over constitutionele toetsing een nieuwe fase in. Om oude patstellingen te doorbreken is een nieuw perspectief nodig. Uit de Amerikaanse ontwikkeling van het toetsingsrecht kunnen we leren dat de Grondwet een centralere plaats zal krijgen in het politieke debat, maar niet dat er hetzelfde type politieke strijd rond een gepolitiseerde rechtspraak door zal ontstaan. Uit de analyse die Kenneth Burke maakt van de interpretatiestrijd over de constitutie komt veeleer het beeld naar voren van een afstandelijk en rationeel type discussie dat een waardevolle aanvulling betekent op de intense, maar ook kortzichtige debatten van onze dramademocratie.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg.
Interface Showing Amount
U kunt door de volledige tekst zoeken naar alle artikelen door uw zoekterm in het zoekveld in te vullen. Als u op de knop 'Zoek' heeft geklikt komt u op de zoekresultatenpagina met filters, die u helpen om snel bij het door u gezochte artikel te komen. Er zijn op dit moment twee filters: rubriek en jaar.