Zoekresultaat: 38 artikelen

x
De zoekresultaten worden gefilterd op:
Rubriek Discussie x
Discussie

Radbruch over afweging van belangen en terugwerkende kracht

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 3 2013
Trefwoorden deugdelijkheidseisen, terugwerkende kracht, belangenafweging, gerechtigheid
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Het verbod van terugwerkende kracht is een van de beginselen voor deugdelijke wetgeving. Toch worden er veel uitzonderingen gemaakt, waarbij de minimumeis geldt dat afwijking van het verbod op een goede en openbare belangenafweging berust. Bij de herziening ten nadele in het strafrecht lijkt aan deze eis niet te zijn voldaan, bij belastingwetgeving die per brief gewijzigd wordt, zijn er sterkere papieren voor. De rechtstheorie van Radbruch levert een kader voor de afweging van belangen. In zijn worsteling met de wetten die met terugwerkende kracht onrecht uit de nazitijd goed probeerden te maken, zien we de onvermijdelijke spanning die deze deugdelijkheidseis oproept.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Still a rule of law guy

Tijdschrift Recht der Werkelijkheid, Aflevering 1 2013
Trefwoorden rule of law, sociology of law, suppression of arbitrary power, normative theory
Auteurs Martin Krygier
Auteursinformatie

Martin Krygier
Martin Krygier is Gordon Samuels Professor of Law and Social Theory at the University of New South Wales, co-director of its Network for Interdisciplinary Studies of Law, Adjunct Professor at the Regulatory Institutions Network, Australian National University, and a Fellow of the Australian Academy of Social Sciences. His most recent book is Philip Selznick. Ideals in the World, Stanford University Press, 2012. He has written extensively on the rule of law: its nature, conditions, and challenges. Apart from some 40 essays on these themes, he has edited and contributed to Spreading Democracy and the Rule of Law? (Springer Verlag, 2006); Rethinking the Rule of Law after Communism (CEU Press, 2005); Community and Legality: the Intellectual Legacy of Philip Selznick (Rowman & Littlefield, 2002), The Rule of Law after Communism (Ashgate, 1999), Marxism and Communism. Posthumous Reflections on Politics, Society, and Law (Rodopi, 1994). He is on the editorial boards of the Hague Journal on the Rule of Law, Annual Review of Law and Social Science, Ratio Juris, East Central Europe, and is a contributing jurisprudence editor to Jotwell (Journal of things we like lots).
Discussie

A sociology of the rule of law: why, what, where? And who cares?

Tijdschrift Recht der Werkelijkheid, Aflevering 1 2013
Trefwoorden rule of law, sociology of law, suppression of arbitrary power, normative theory
Auteurs Marc Hertogh
Auteursinformatie

Marc Hertogh
Marc Hertogh is hoogleraar rechtssociologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Centrale thema’s in zijn onderzoek zijn de maatschappelijke effecten van wetgeving, de maatschappelijke beleving van recht en rechtsstaat, en de legitimiteit van het overheidsoptreden. Hij is (Co-)Editor-in-Chief van het International Journal of Law in Context (Cambridge University Press) en lid van de redactieraad van Recht der Werkelijkheid.
Discussie

Weber, de politicus en het regelmoeras

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 6 2012
Trefwoorden bureaucratie, politicus, verantwoordelijkheid, inschattingsvermogen
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    In zijn klassieke essay Politiek als beroep uit 1919 geeft de socioloog Max Weber een analyse van het beroep en de roeping van de politicus, die nog steeds actueel is. Hij laat zien hoe de legitimatie van bureaucratie en politieke leiding uiteenloopt en wat voor problemen dit voor de sturende politici oplevert. De ontwikkelingen in de bureaucratie na Weber hebben de sturingsproblemen van de politicus nog versterkt. Wellicht kan het idealistische profiel van de reflectieve machtspoliticus dat Weber schetst, toch houvast geven bij het leidinggeven aan de bureaucratie.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Access_open Who is ‘we’?

Tijdschrift Netherlands Journal of Legal Philosophy, Aflevering 3 2012
Trefwoorden democracy, we, world, self-government, democratic impulse
Auteurs Evert van der Zweerde
SamenvattingAuteursinformatie

    Which human material forms the real basis of a democratic polity, i.e. of the preconditions of a ‘we’ that inhabits a ‘world’? How is a political ‘we’ related to the ‘we’ that is created by systemic processes of subjectivization? These questions presents themselves with new relevance in a ‘globalized’ world, in which democratic spurts and waves spread from other parts of the world to the West, and in which the liberal-democratic rule of law state appears to be undermining its own moral preconditions. The real task ahead is to find out what ‘we’ denotes politically.


Evert van der Zweerde
Evert van der Zweerde is Professor of Political Philosophy at Radboud University, Nijmegen.

    In de rubriek Opinie legt de redactie een stelling over een toezichtonderwerp voor aan een tweetal experts. Dit keer gaat de stelling over de transparantie van toezicht. De stelling die in dit nummer werd voorgelegd luidt: ‘Toezicht dient volledig transparant te zijn’.


Drs. B.R. Combée
Drs. B.R. Combée is directeur van de Consumentenbond.

Mr. drs. D.P. Kuipers
Mr. drs. D.P. Kuipers is advocaat-partner bij Bird & Bird LLP.
Discussie

Rawls en de toetsende rechter

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 4 2012
Trefwoorden constitutionele toetsing, proportionaliteit, sociaal contract, constitutionele dialoog
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    In het debat over de invoering van constitutionele toetsing door de rechter in Nederland wordt onvoldoende aandacht besteed aan de toetsbaarheid van de grondwettelijke teksten, iets wat ook de veronderstelde constitutionele toetsing door de wetgevende organen parten speelt. Een geschiktere tekst zal gebruik moeten maken van open normen en rechters daarbij interpretatievrijheid bieden. De vrees voor deze politieke macht voor rechters verlamt het debat. Dat zou anders kunnen als we de redenering van Rawls volgen, die laat zien hoe een constitutionele dialoog mogelijk is die tot een overlappende consensus leidt tussen verschillende posities in het publieke debat.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

De Digesten en de wet van het voortschrijdend inzicht

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 3 2012
Trefwoorden Digesten, interpretatie, vrijheid, Aanwijzingen voor de regelgeving
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Bij interpretatie van oude rechtsbronnen zoals die van het Romeinse recht kan een productieve dialectiek van systeem en fragment optreden. Toepassing daarvan op Digesten-teksten over de wet en op de hieraan in de verte verwante Aanwijzingen voor de regelgeving laat zien dat de Digesten een open systeem vormen en de Aanwijzingen een gesloten systeem. Voortschrijdend inzicht werkt met terugwerkende kracht en dit betekent dat ook oudere denkbeelden nog bij moderne wetgevingsproblemen betrokken kunnen worden.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Havel en de schijn van legaliteit

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 1 2012
Trefwoorden legaliteit, legitimiteit, republiek, burger, fictie van het algemeen belang
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    In de geschriften en de levensloop van Václav Havel komt een visie op legaliteit naar voren die niet alleen relevant was in de strijd van de dissidenten tegen het posttotalitaire systeem, maar ook betekenis heeft bij de beantwoording van de vraag hoe het in de democratische rechtsstaat gesteld is met het streven om in de waarheid te leven door wetten te maken die georiënteerd zijn op het (fictieve) algemeen belang.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Brutus over tirannicide en het risico van wederkerige wetteloosheid

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 6 2011
Trefwoorden natuurrecht, tirannie, wetteloosheid, vrijheid
Auteurs W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    De dood van de Libische dictator Kadhafi is aanleiding voor een korte beschouwing over het leerstuk van de tirannenmoord, zoals dat werd ontwikkeld door de hugenootse monarchomachen in Frankrijk na de Bartholomeusnacht. Onder welke condities kan tirannicide gepaard gaan met een gematigde opstelling die erop gericht is geweld te minimaliseren en de binding aan een voor alle partijen geldende overkoepelende wet te bevestigen?


W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl


Mr. E.C.M. Jurgens
Mr. E.C.M. Jurgens is emeritus hoogleraar staatsrecht en oud-lid van de Staten-Generaal. ejurgens@xs4all.nl
Discussie

Dik of dun?

Tijdschrift Recht der Werkelijkheid, Aflevering 2 2011
Trefwoorden European Court of Human Rights, constitutional questions, fundamental principles of justice, judicial activism
Auteurs Thierry Baudet
SamenvattingAuteursinformatie

    In a footnote on the last page of her article, Janneke Gerards writes: ‘Here I will leave to one side the debate on the involvement of the ECHR with questions that are not really constitutional.’ But it is precisely the involvement of the ECHR with questions that are ‘not really constitutional’ – and therefore not really fundamental – that the debate is about. It is regrettable that those who are indignant about my critique of the course that the ECHR is currently taking hardly – if ever – respond to my arguments against such an expansive course. The fact that the Court is now facing a pile of waiting cases rapidly approaching 200,000, as well as problems of legitimacy after taking a stand in undeniably political cases such as prisoners’ voting rights, limits to the freedom of speech, as well as its hinting that it would disapprove of a ban on the burqa, all undermine and impede what the ECHR was originally set up for: to be an effective, swift and authoritative voice in the protection of ‘fundamental principles of justice’. By indulging in meddlesomeness and political correctness, the ECHR is digging its own grave.


Thierry Baudet
Thierry Baudet studeerde geschiedenis en rechten aan de Universiteit van Amsterdam en zit thans in de eindfase van zijn promotieonderzoek in de rechtsfilosofie aan de Universiteit Leiden. Tevens schrijft hij een tweewekelijkse column voor NRC Handelsblad.
Discussie

Onafhankelijkheid van toezicht is wel/niet essentieel

Tijdschrift Tijdschrift voor Toezicht, Aflevering 3 2011
Auteurs Mr. C.A. Fonteijn en Prof. J.M. Barendrecht
Auteursinformatie

Mr. C.A. Fonteijn
Mr. C.A. Fonteijn is voorzitter van de raad van bestuur van de NMa, collegevoorzitter van de OPTA en voorzitter van BEREC (Body of European Regulators for Electronic Communications).

Prof. J.M. Barendrecht
Prof. J.M. Barendrecht is hoogleraar privaatrecht aan de UvT (TISCO, Tilburg Institute for the Interdisciplinary Studies of Civil Law and Conflict Resolution Systems) en 2011 Rule of Law Chair bij het Hague Institute for the Internationalisation of Law.
Discussie

Access_open Drie visies op de relatie tussen religie en veiligheidsbeleid

Verslag van de expertmeeting ‘Angst voor religie?’ van de Commissie Religie in het Publieke Domein, 23 juni 2010, Den Haag

Tijdschrift Tijdschrift voor Religie, Recht en Beleid, Aflevering 2 2011
Trefwoorden government, safety policy, religious orthodoxy, counternarratives
Auteurs Ernst Hirsch Ballin, Peter Knoope en James Kennedy
SamenvattingAuteursinformatie

    Which role do religious beliefs and practices play in radicalization processes of individuals and groups? In the Netherlands, the authorities are not entitled to interfere in religious content, given this content does not undermine democratic order. On the other hand religious orthodoxy is increasingly perceived as a source for violence and coercion in public discourse. Former minister of Justice Ernst Hirsch Ballin argued for a better understanding for the value of religion in society. ICCT-director Peter Knoope explained how the government can enable the development of counternarratives to violent jihadism within the civil society. James Kennedy criticised the fact that religion is increasingly problematized and politicized and argued for a more reluctant and relaxed view on religious radicalization.


Ernst Hirsch Ballin
Mr. dr. Ernst Hirsch Ballin was van 1989 tot 1994 minister van Justitie in het kabinet-Lubbers III en van 2006 tot 2010 eveneens minister van Justitie in de kabinetten-Balkenende III en IV.

Peter Knoope
Drs. Peter Knoope is directeur van het International Centre for Counter-Terrorism aan de Universiteit Leiden – Campus Den Haag.

James Kennedy
Prof. dr. James Kennedy is hoogleraar Nederlandse geschiedenis in de moderne tijd aan de Universiteit van Amsterdam.
Discussie

Bacon en de idolen van de wetgever

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 3 2011
Trefwoorden instrumentalisme, persoon van de wetgever, juridische fictie, autopoiese
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    In deze vijftigste bijdrage van de auteur aan de Nomoi-rubriek keert hij terug tot de staatsman, wetenschapper en schrijver Francis Bacon. In zijn eerste bijdrage aan Nomoi had deze auteur centraal gestaan, vanwege zijn verhandeling over de kunst van het wetgeven. Nu komt een ander werk van Bacon aan de orde, zijn wetenschapstheoretische geschrift The new organon uit 1620. Daarin schetst Bacon vier soorten idolen of illusies die kennisvorming belemmeren. Naar analogie van deze vier idolen onderscheidt Witteveen vier idolen van de wetgever: eenzijdig instrumentalisme, overschatting van de eigen rol als deelnemer aan het wetgevingsproces, problemen met het ontwerpen van juridische terminologie en verzelfstandigen van het rechtssysteem ten opzichte van de maatschappelijke werkelijkheid. Als deze vier idolen gezamenlijk aanwezig zijn, zoals bij de controverse over het onverdoofd ritueel slachten, is het voor een wetgever zaak de idolen te herformuleren als open vragen die hem voor een verkeerde oordeelsvorming kunnen behoeden.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. w.j.witteveen@uvt.nl
Discussie

Hoi ek nomou, die van de Wet

Over de betekenis van toráh naast nomos en wet

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 3 2011
Trefwoorden rechtstoestand, Torah, nomos, wet
Auteurs Prof. mr. E.C.M. Jurgens
SamenvattingAuteursinformatie

    De zeventig geleerden, de Septuagint, die te Alexandrië in de derde eeuw Tenach (het Oude Testament) vertaalden uit de Hebreeuwse grondtekst in het Grieks, vertaalden het woord ‘toráh’ als ‘nomos’.Torah betekenent in de vertaling van Martin Buber, ´Weisung´, voorschrift. De Torah is formeel en heilig, want door de Eeuwige vastgesteld. Jezus heeft het liefdesgebod echter daarboven gesteld. Door de vertaling als nomos heeft de Griekse betekenis van ‘regelmaat, rechtstoestand’ de oorspronkelijke betekenis ook beïnvloed. Maar op het diepere niveau, dat van wezenlijke waarden, klinkt nog altijd iets van ‘torah’ door in de wet.


Prof. mr. E.C.M. Jurgens
Prof. mr. E.C.M. Jurgens is emeritus hoogleraar staatsrecht aan de Vrije Universiteit en de Universiteit Maastricht en oud-redacteur van RegelMaat. Hij schreef in het begin van het bestaan van de rubriek Nomoi daarvoor bijdragen, onder meer over Plato, Cicero, Montesquieu, Alexander Hamilton, John Stuart Mill en Gustav Radbruch. ejurgens@xs4all.nl
Discussie

Technoregulering: regulering of ‘slechts’ disciplinering

Tijdschrift Recht der Werkelijkheid, Aflevering 1 2011
Trefwoorden regulation by technology, code as law, legitimacy, rule of law, regulation
Auteurs Ronald Leenes
SamenvattingAuteursinformatie

    In this contribution Ronald Leenes discusses the implications of technoregulation, i.e. regulation by means of technology. Starting from Julia Black’s definition of regulation he discusses how technologies are used to alter or modify human behaviour. One of the objections he raises concerns the intransparency of the norm that is thus enforced, and he argues that technoregulation easily becomes administration or discipline rather than law.


Ronald Leenes
Ronald Leenes is geïnteresseerd in de rol die technologie speelt en kan spelen in het reguleren van menselijk gedrag en binnen welke randvoorwaarden dit plaats moet vinden. Toepassingsgebieden hiervan binnen zijn huidige blikveld zijn privacy, identiteit en identiteitsmanagement, en intellectueel eigendom. Hij is betrokken (geweest) bij onderzoek op het gebied van biometrie, human enhancement, RFID, Ambient Intelligence en nanotechnologie. Hij heeft in verschillende (KP6 en KP7) Europese onderzoeksprojecten gewerkt op het gebied van privacy en identeit(smanagement). Hij is tevens betrokken bij diverse nationale onderzoeksprojecten rond online-identiteit.
Discussie

Technologische en juridische normativiteit: het tekort van het reguleringsparadigma

Een respons op Leenes’ ‘Technoregulering’

Tijdschrift Recht der Werkelijkheid, Aflevering 1 2011
Trefwoorden regulation by technology, code as law, legitimacy, rule of law, regulation
Auteurs Mireille Hildebrandt
SamenvattingAuteursinformatie

    Mireille Hildebrandt responds to the article of Ronald Leenes. She largely agrees with Leenes’ objection that technoregulation threatens to conflate rule-making (a task of the legislator) with administration (a task of the executive). In her reply she rejects the external perspective that is inherent in regulation as behaviour-modification, arguing that legal subjects are not to be seen as mere objects of regulation. At the same time she calls for a reflection on the normative implications of technological infrastructures for existing legal rights, e.g., on privacy, even if these implications were not intended by a regulator.


Mireille Hildebrandt
Mireille Hildebrandt is hoogleraar ICT en rechtsstaat aan de Radboud Universiteit Nijmegen, hoofddocent rechtstheorie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en senior onderzoeker aan Law Science Technology and Society Studies (LSTS) aan de Vrije Universiteit Brussel. Haar onderzoek richt zich in het bijzonder op de implicaties van slimme (proactieve) omgevingen voor rechtsstaat en democratie. Zij was deelprojectleider van het Europese KP6-project the Future of Identity in Information Society (FIDIS) en is momenteel betrokken bij het Europese KP7-project Security Impact Assessment Measurement (SIAM). Zij is naar Brussel gedetacheerd op het fundamenteel onderzoeksproject Law and Autonomic Computing. Mutual Transformations, redigeerde samen met Serge Gutwirth Profiling the European citizen. Cross-disciplinary perspectives (Springer: Dordrecht 2008) en samen met Antoinette Rouvory Law, human agency and autonomic computing. The philosophy of law meets the philosophy of technology (Routledge: New York 2011).
Discussie

Waldron over de wet als archetype en de onzekere status van het folterverbod

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 1 2011
Trefwoorden folterverbod, wet als archetype, scherpe normen
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    Hoe kan een fundamentele rechtsnorm, zoals de norm die foltering en onmenselijke en vernederende behandeling verbiedt, zo worden geformuleerd dat ook folteraars zich eraan houden? Deze bijdrage bespreekt de kritiek van filosoof Waldron op drie Amerikaanse topjuristen die hun vernuft bij het interpreteren van het folterverbod in dienst stelden van de wens van de Amerikaanse regering om vrijheid van handelen te hebben ten opzichte van terreurverdachten. Waldron laat zien dat de wetgevingsstrategie van het preciseren van het folterverbod tot een scherpe norm het gevaar in zich bergt van een beperkte uitleg die de norm ondermijnt. Daartegenover bepleit hij het folterverbod op te vatten als een zowel scherpe als open norm die als een juridisch archetype niet alleen een dworkiniaanse achtergrondbetekenis heeft die interpretaties stuurt, maar ook direct op de voorgrond staat als een dwingende bepaling met een zware morele lading.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg. W.J.Witteveen@uvt.nl
Discussie

Calvino en de onzichtbare wetgever

Tijdschrift RegelMaat, Aflevering 6 2010
Trefwoorden dialoog, macht, proces van wetgeving, persoon van de wetgever
Auteurs Prof. dr. W.J. Witteveen
SamenvattingAuteursinformatie

    De wetgever is geen persoon maar een procedure. Dit staatsrechtelijke adagium is zowel correct als onvolledig. Niet duidelijk wordt immers wat voor rol personen zinvol kunnen hebben in de wetsgang als procedure. Om dit aspect naar voren te brengen wordt het adagium omgedraaid. De wetgever die geen procedure is maar een persoon komen we onder andere tegen in de literatuur. Aan de hand van een lezing van Italo Calvino’s roman De onzichtbare steden wordt de relatie tussen de wetgever en de adviseur beschreven en doemt een beeld op van een ideale, zij het onzichtbare wetgever.


Prof. dr. W.J. Witteveen
Prof. dr. W.J. Witteveen is hoogleraar rechtstheorie en retorica aan de Universiteit van Tilburg.
Toont 1 - 20 van 38 gevonden teksten
« 1
U kunt door de volledige tekst zoeken naar alle artikelen door uw zoekterm in het zoekveld in te vullen. Als u op de knop 'Zoek' heeft geklikt komt u op de zoekresultatenpagina met filters, die u helpen om snel bij het door u gezochte artikel te komen. Er zijn op dit moment twee filters: rubriek en jaar.